دید کلی

اینک در عصر تسخیر فضا و پیوند اعضا ، بیوشیمی یکی از پیشرفته‌ترین علومی است که دنیای بی‌جان شیمی را را با دنیای زیست شناسی پیوند داده و ثابت کرده است که بسیاری از بیماریها حتی بازتابهای روانی ، نتیجه تغییرات شیمیایی مواد تشکیل دهنده بدن انسان است و فیزیو پاتولوژی این مواد و ارگانهای وابسته به شناخت بیماریها و درمان آنها کمک شایانی می‌کند.

امروزه دانش جدید بیوشیمی بالینی به مثابه چراغ پرفروغی ، فرا راه پزشکان در شناخت بسیاری از بیماریها قرار گرفته است. پیشرفتهای تکنیکی و فنی در اندازه‌گیری آنزیمها ، هورمونها ، الکترولیتها و متابولیتهای با مقادیر کم و رابطه انکار ناپذیر تغییرات این مواد با ایجاد بیماریهای گوناگون وسعت بی‌نظیری به این رشته از علوم پزشکی داده است.

گونه ‌ هاي مختلف گياهان تركيباتي توليد مي‌كنند كه مي‌توانند اثرات هورمون‌هاي استروژني را در جانوران تقليد كنند يا در آن‌ها تداخل ايجاد كنند.دست كم 20 تركيب شيميايي در بيش از 300 گياه از 16 خانواده‌ ي گياهي متفاوت شناسايي شده‌است.اين تركيبات كه فيتواستروژن ناميده مي ‌ شوند ضعيف‌ترازاستروژن‌هاي معمولي هستندو در گياهان دارويي،ادويه‌ ها (سير و جعفري) دانه‌ ها (سويا،گندم وبرنج) سبزي‌ ها (لوبيا،هويج وگوجه فرنگي)ميوه‌ ها (خرما،انار،گيلاس،آلبالو وسيب) ونوشيدني‌ ها (قهوه) يافت مي‌شوند. سرنوشت فيتواستروژن ها بيشتر ما از راه خوراكي ها (ميوه ها،سبزي ها وگوشت) درمعرض بسياري از اين تركيبات طبيعي قرار مي گيريم. دو گروه از فيتواستروژن ها كه بيش تر از ديگران بررسي شده اند، ليگنان ها(فرآورده هاي تجزيه ي ميكروبي تركيبات غذايي موجود در غلات، فيبرها، دانه هاي كتان و بسياري از ميوه ها وسبز ها )وايزوفلاون ها(موجود در سويا و ديگربقولات) هستند. چون دانشمندان فيتواستروژن ها را در ادرار ونمونه هاي خون انسان پيدا كرده اند، ما مي دانيم كه اين تركيبات مي‌توانند جذب بدن ما شوند. در حقيقت،فيتواستروژن ها پس از خورده شدن چند سرنوشت دارند:

چهار روش اصلي براي انتقال عامل بيماريزا به بدن شخصي كه در آزمايشگاه كار مي كند وجود دارد.

 - از تجهيزات ايمني فردي مي توان، محافظ كامل صورت- روپوش آزمايشگاه- گان- ماسك- دستكش- عينك- كفش رو بسته و ... نام  برد كه مسئول آزمايشگاه بايد بطور مرتب تجهيزات سالم فوق را تهيه و در آزمايشگاه براي استفاده بگذارد.

رعايت اصول اوليه نظم در آزمايشگاه سبب كم شدن خطرات اتفاقي مي شود.
درحدامكان وسايل و ابزارهاي روي ميز كار مرتب و هر كدام در يك مكان مشخص بوده و از آشفتگي و بهم ريختگي پرهيز شود.
راهروها و محلهاي رفت و آمد در آزمايشگاه نباشد داراي وسايل خطرساز و وسايلي كه امكان سقوط آنها وجود دارد باشد.
ميزكار و ساير سطوح آزمايشگاه حداقل روزي يكمرتبه توسط يك محلول ضدعفوني مناسب (وايتكس 1%) گندزدايي شود.
در صورت ريختن مواد خطرناك زيستي يا مواد عفوني بايد بلافاصله ضد عفوني با محلول مناسب و به شيوه صحيح انجام شود.

با توجه به نوع ماده خطرناك زيستي، نظافت را مي توان به يكي از روشهاي زير انجام شود.
1- در صورتيكه ماده ريخته شده شامل خون يا ديگر مايعات بدن باشد.

- بعد از پوشيدن دستكش، مايعات ريخته شده با دستمال جاذب الرطوبه (دستمال كاغذي) يكبار مصرف جمع آوري شود.
- تمام سطح آلوده به خون و مايعات ديگر بدن، با آب و صابون تميز شود.
- ضدعفوني محل آلوده با محلول تازه تهيه شده اي از وايتكس با غلظت (1 به 10) انجام شود. (ml1 وايتكس + ml9 آب) (مدت زمان مورد نياز در جدول ذكر شده است)
- بعد از ضدعفوني و جمع آوري محلول، محل موردنظر با وايتكس (1 به 100) تميز گردد.
- تمام وسايل استفاده شده يكبار مصرف را در كيسه غيرقابل نفوذ گذاشته، درب آن بسته و به شيوه صحيح معدوم گردد.

هدف از رفع آلودگي، از بين بردن خطرات ناشي از كاركردن با مواد خطرناك زيستي است. (حذف آلودگي هاي احتمالي ايجاد شده در آزمايشگاه و محيط كار و دفع صحيح و ايمن پسماندهاي خطرناك زيستي)
روشهاي رفع آلودگي مي تواند گسترة وسيعي از اقدامات را شامل شود. از سترون سازي تا شستشوي ساده با آب و صابون.

چهار روش كلي (شيميايي و فيزيكي) براي رفع آلودگي ذيلاً بيان مي شود.

1- استفاده از حرارت

سه روش به منظور بي خطر كردن پسماندهاي زيستي ممكن است استفاده شود.
1 ) اتوكلاو كردن 2 ) سوزاندن 3 ) گندزدايي بوسيله مواد شيميايي

1 - اتوكلاو كردن

اتوكلاو كردن يكي از مناسبترين و ساده ترين روشها است زيرا عموماً در تمامي آزمايشگاههاي تحقيقاتي و طبي موجود است.
تمام پسماندهاي زيستي بايد حداقل به مدت 90 دقيقه و در دماي ◦c 121 در اتوكلاو قرار داده شود و سپس به شيوه صحيح معدوم گردد.

فناوری ژنتیك، یك پرسش اخلاقی و جنجالی را درباره حق جامعه نسبت به نقش خدا، موجب شده است. نهادهای اجتماعی - مانند كارفرمایان، بیمه گران و مدارس - ممكن است از آزمایش ژنتیك در مقیاس وسیعی استفاده نمایند تا افراد مستعد را برای شرایط خاص انتخاب نمایند. پیشرفت تحقیقات ژنتیك كه به نحو مهیجی در خلال پانزده سال گذشته، تسریع یافته است، اخیرا با پروژه ژنتیك انسان - كه تلاش برای مستند كردن و تهیه نقشه منابع ژنتیك بشریت می‏باشد - برجسته شده است. توانایی بالقوه فناوری ژنتیك، برای تسكین جسمی، روحی و مالی اثرات امراض، آن را بی نهایت جذاب كرده است. به هر حال، ممكن است این فناوری، كنترل اجتماعی را بر وضعیت انسان افزایش دهد؛ بگونه ای كه موجب مناقشه های شدید در حقوق بشر گردد.

تَخمیر پدیده‌ای است ناشی از مجموعه فعالیتهای زیستی که در آن ترکیبات آلی دارای مولکولهای بزرگ به ترکیبات دارای مولکولهای کوچک‌تر و ساده‌تر شکسته و تجزیه (کاتابولیسم) شده از فرآیند آن علاوه بر ایجاد ترکیبات آلی ساده‌تر، دی‌اکسیدکربن و انرژی نیز آزاد می‌گردد. با بیان دیگر تخمیر تجزیه ناقص بعضی از متابولیت‌ها (ترکیبات آلی) به ترکیبات ساده‌تر همراه با انرژی توسط عامل تخمیری است.

استفاده از نانوذرات به عنوان نشانگر در تشخیص‌های مولکولی به جای نشانگرهای فعلی از جمله نشانگرهای فلورسنت، باعث افزایش حساسیت، قابلیت انتخاب و ظرفیت چندبعدی گردیده است. روش‌‌های بر پایه این نانوذرات، نسبت به روش‌های رایج تشخیص مولکولی مزایای زیادی دارند. این مقاله مروری، بر آخرین پیشرفت‌ها در زمینه استفاده از نانوذرات به عنوان نشانگر، به ویژه در بیوحسگرها، برای تشخیص اسیدهای نوکلئیک و پروتئین‌هاست. 
 

سوخت و ساز ( متابولیسم ) اصطلاحی است که به تمام واکنشهایی که در موجودات زنده انجام می گیرد اطلاق می شود . واکنشهای سوخت و ساز به دو گروه تقسیم می شوند :

1-      فرایندهای هستند که در آن مواد به مواد کوچکتر شکسته می شوند . طی این فرایندها ترکیبات ساده ای نیز تولید می شوند که از آنها ترکیبات بزرگتر ساخته می شوند .

2-      فرایندهای آنابولیک فرایندهایی هستند که در آنها مولکولهای بزرگ از مولکولهای کوچک سنتز می شوند . این فر ایندها نیاز به انرژی دارند و موادی را تولید می کنند که برای تکثیر و بقای موجود زنده مورد احتیاج اند .

در بيماري‌هاي مختلف مقدار هورمون‌ها در خون افزايش يا كاهش مي‌يابد. پزشك مي‌تواند اين گونه بيماري‌ها را با دانستن مقدار يك هورمون در خون تشخيص دهد. از اين رو، پس از معاينه‌ي بيمار اگر برخي از نشانه‌هاي بيماري هورموني را در او تشخيص دهد، بررسي هورموني را به بيمار پيشنهاد مي‌كند. بيمار به آزمايشگاه تشخيص طبي مراجعه مي‌كند و در بخش هورمون‌شناسي از او مقداري خون مي‌گيرند و با كمك ابزارها و روش‌هاي زيست‌شيميايي ميزان هورمون‌ها در خون وي اندازه گيري مي‌شود.